Αυτοεκτίμηση: πως ενισχύεται;

Πόσες φορές έχετε αμφισβητήσει τον εαυτό σας πριν πάρετε μια απόφαση; Ή έχετε συγκρίνει τις επιτυχίες σας με εκείνες των άλλων, νιώθοντας ότι δεν είστε «αρκετοί»;

Η αυτοεκτίμηση επηρεάζει σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής μας. Τον τρόπο που σχετιζόμαστε με τους άλλους, τις επαγγελματικές μας επιλογές, την ικανότητά μας να θέτουμε όρια, ακόμη και το πώς αντιμετωπίζουμε τις δυσκολίες. Όταν είναι υγιής, μας επιτρέπει να αναγνωρίζουμε τόσο τα δυνατά μας σημεία όσο και τις αδυναμίες μας, χωρίς να ορίζουμε την αξία μας αποκλειστικά από τα λάθη ή την επιτυχία. Αντίθετα, η χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να μας κρατά πίσω, να ενισχύει το άγχος και να δυσκολεύει τις σχέσεις μας.

Τα καλά νέα είναι ότι η αυτοεκτίμηση δεν είναι ένα σταθερό χαρακτηριστικό. Αναπτύσσεται, καλλιεργείται
και μπορεί να ενισχυθεί μέσα από την αυτογνωσία, την εμπειρία και, όταν χρειάζεται, την ψυχοθεραπεία.

Τι είναι η αυτοεκτίμηση;

Η αυτοεκτίμηση είναι ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούμε τον εαυτό μας και την προσωπική μας αξία. Δεν σημαίνει να πιστεύουμε ότι είμαστε τέλειοι ή καλύτεροι από τους άλλους. Σημαίνει να μπορούμε να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας με σεβασμό, ακόμη και όταν κάνουμε λάθη.

Ένα άτομο με υγιή αυτοεκτίμηση μπορεί να:

– αναγνωρίζει τις δυνατότητές του,

– αποδέχεται τις αδυναμίες του,

– διεκδικεί τις ανάγκες του,

– διαχειρίζεται την κριτική χωρίς να καταρρέει,

– θέτει ρεαλιστικούς στόχους,

– επιτρέπει στον εαυτό του να εξελίσσεται.

Αντίθετα, όταν η αυτοεκτίμηση είναι χαμηλή, η προσωπική αξία εξαρτάται συχνά από την αποδοχή των άλλων, την επιτυχία ή την τελειότητα.

Από πού διαμορφώνεται η αυτοεκτίμηση;

Η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας αρχίζει να διαμορφώνεται από τα πρώτα χρόνια της ζωής.

Οι σχέσεις με τους γονείς ή τους φροντιστές, οι εμπειρίες στο σχολείο, η στάση των σημαντικών ανθρώπων, αλλά και τα προσωπικά μας βιώματα επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αξία μας.

Παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την αυτοεκτίμηση είναι:

– έντονη κριτική κατά την παιδική ηλικία,
– συγκρίσεις με αδέλφια ή συνομηλίκους,
– σχολικός εκφοβισμός,
– τραυματικές εμπειρίες,
– συνεχείς αποτυχίες χωρίς υποστήριξη,
– τοξικές σχέσεις,
– μη ρεαλιστικές προσδοκίες από τον εαυτό.

Ωστόσο, η αυτοεκτίμηση δεν παραμένει αμετάβλητη. Επηρεάζεται και από τις εμπειρίες της ενήλικης ζωής και μπορεί να ενισχυθεί μέσα από τη συνειδητή προσωπική ανάπτυξη.

Σημάδια χαμηλής αυτοεκτίμησης

Η χαμηλή αυτοεκτίμηση δεν εκφράζεται πάντα με εμφανή ανασφάλεια.

Συχνά κρύβεται πίσω από συμπεριφορές που φαίνονται διαφορετικές.

Ενδείξεις που αξίζει να παρατηρήσετε:

– αμφισβητείτε συνεχώς τις αποφάσεις σας,
– δυσκολεύεστε να δεχτείτε ένα κομπλιμέντο,
– φοβάστε έντονα την αποτυχία,
– αποφεύγετε νέες προκλήσεις,
– συγκρίνετε συνεχώς τον εαυτό σας με άλλους,
– δυσκολεύεστε να πείτε «όχι»,
– ζητάτε συχνά επιβεβαίωση,
– είστε υπερβολικά αυστηροί με τα λάθη σας,
– πιστεύετε ότι οι επιτυχίες σας οφείλονται στην τύχη.

Πώς βοηθά η ψυχοθεραπεία;

Η ψυχοθεραπεία δεν στοχεύει στο να σας πείσει ότι πρέπει να αγαπάτε τον εαυτό σας διαρκώς. Στόχος της είναι να σας βοηθήσει να κατανοήσετε τις εμπειρίες και τις πεποιθήσεις που έχουν διαμορφώσει την εικόνα που έχετε για τον εαυτό σας.

Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία μπορείτε να:

– αναγνωρίσετε τις αρνητικές πεποιθήσεις,
– κατανοήσετε την προέλευσή τους,
– αναπτύξετε μεγαλύτερη αυτοσυμπόνια,
– ενισχύσετε την αυτοπεποίθησή σας,
– δημιουργήσετε πιο υγιείς σχέσεις,
– μάθετε να αντιμετωπίζετε τις δυσκολίες χωρίς να αμφισβητείτε την προσωπική σας αξία.

Η αλλαγή δεν γίνεται μέσα σε μία ημέρα, αλλά κάθε μικρό βήμα συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο σταθερής και ρεαλιστικής αυτοεκτίμησης.