Έχεις πιάσει ποτέ τον εαυτό σου να αμφισβητεί τις αποφάσεις σου; Ή να συγκρίνεις τις επιτυχίες σου με
εκείνες των άλλων, νιώθοντας ότι δεν είσαι “αρκετή/ός”;
Η αυτοεκτίμηση επηρεάζει σχεδόν κάθε πτυχή της ζωής σου. Τον τρόπο που σχετίζεσαι με τους άλλους,
τις επαγγελματικές σου επιλογές, την ικανότητά σου να θέτεις όρια, ακόμη και τον τρόπο με τον οποίο
αντιμετωπίζεις τις δυσκολίες.
Όταν η αυτοεκτίμηση είναι υγιής, σου επιτρέπει να αναγνωρίζεις τόσο τα δυνατά σου σημεία όσο και τις
αδυναμίες σου, χωρίς να καθορίζεις την αξία σου αποκλειστικά από τα λάθη ή τις επιτυχίες σου. Αντίθετα,
η χαμηλή αυτοεκτίμηση μπορεί να σε κρατά πίσω, να ενισχύει το άγχος και να επηρεάζει αρνητικά τις
σχέσεις σου.
Τα καλά νέα είναι ότι η αυτοεκτίμηση δεν είναι ένα σταθερό χαρακτηριστικό. Αναπτύσσεται, καλλιεργείται
και μπορεί να ενισχυθεί μέσα από την αυτογνωσία, τις εμπειρίες σου και, όταν χρειάζεται, την
ψυχοθεραπεία.
Η αυτοεκτίμηση είναι ο τρόπος με τον οποίο αξιολογούμε τον εαυτό μας και την προσωπική μας αξία. Δεν
σημαίνει να πιστεύουμε ότι είμαστε τέλειοι ή καλύτεροι από τους άλλους. Σημαίνει να μπορούμε να
αποδεχόμαστε τον εαυτό μας με σεβασμό, ακόμη και όταν κάνουμε λάθη.
Αν έχεις υγιή αυτοεκτίμηση, μπορείς να:
-αναγνωρίζεις τις δυνατότητές σου,
-αποδέχεσαι τις αδυναμίες σου,
-διεκδικείς τις ανάγκες σου,
-διαχειρίζεσαι την κριτική χωρίς να καταρρέεις,
-θέτεις ρεαλιστικούς στόχους,
-επιτρέπεις στον εαυτό σου να εξελίσσεται.
Αντίθετα, όταν η αυτοεκτίμησή σου είναι χαμηλή, η αξία σου συχνά εξαρτάται από την αποδοχή των
άλλων, την επιτυχία ή την ανάγκη να είσαι τέλειος.
Η εικόνα που έχουμε για τον εαυτό μας αρχίζει να διαμορφώνεται από τα πρώτα χρόνια της ζωής.
Οι σχέσεις με τους γονείς ή τους φροντιστές μας, οι εμπειρίες στο σχολείο, η στάση των σημαντικών ανθρώπων στη ζωή μας, αλλά και τα προσωπικά μας βιώματα επηρεάζουν τον τρόπο με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την αξία μας.
Παράγοντες που μπορούν να επηρεάσουν την αυτοεκτίμηση είναι:
– η έντονη κριτική κατά την παιδική ηλικία,
– οι συγκρίσεις με αδέλφια ή συνομηλίκους,
– ο σχολικός εκφοβισμός,
– οι τραυματικές εμπειρίες,
– οι συνεχείς αποτυχίες χωρίς υποστήριξη,
– οι τοξικές σχέσεις,
– οι μη ρεαλιστικές προσδοκίες από τον εαυτό μας.
Ωστόσο, η αυτοεκτίμηση δεν είναι σταθερή. Συνεχίζει να επηρεάζεται από τις εμπειρίες της ενήλικης ζωής και μπορεί να ενισχυθεί μέσα από την αυτογνωσία και τη συνειδητή προσωπική ανάπτυξη.
Η χαμηλή αυτοεκτίμηση δεν εκφράζεται πάντα με εμφανή ανασφάλεια.
Συχνά κρύβεται πίσω από συμπεριφορές που φαίνονται διαφορετικές.
Ενδείξεις που αξίζει να παρατηρήσεις:
– αμφισβητείς συνεχώς τις αποφάσεις σου,
– δυσκολεύεσαι να δεχτείς ένα κομπλιμέντο,
– φοβάσαι έντονα την αποτυχία,
– αποφεύγεις νέες προκλήσεις,
– συγκρίνεις συνεχώς τον εαυτό σου με τους άλλους,
– δυσκολεύεσαι να πεις “όχι”,
– αναζητάς συχνά την επιβεβαίωση των άλλων,
– είσαι υπερβολικά αυστηρή/ός με τα λάθη σου,
– πιστεύεις ότι οι επιτυχίες σου οφείλονται στην τύχη.
Η ψυχοθεραπεία δεν έχει στόχο να σε πείσει ότι πρέπει να αγαπάς τον εαυτό σου διαρκώς. Στόχος της είναι να σε βοηθήσει να κατανοήσεις τις εμπειρίες και τις πεποιθήσεις που έχουν διαμορφώσει την εικόνα που έχεις για τον εαυτό σου.
Μέσα από τη θεραπευτική διαδικασία μπορείς να:
– αναγνωρίσεις τις αρνητικές σου πεποιθήσεις,
– κατανοήσεις από πού προέρχονται,
– αναπτύξεις μεγαλύτερη αυτοσυμπόνια,
– ενισχύσεις την αυτοπεποίθησή σου,
– δημιουργήσεις πιο υγιείς σχέσεις και ουσιαστικές σχέσεις,
– μάθεις να αντιμετωπίζεις τις δυσκολίες χωρίς να αμφισβητείς την προσωπική σου αξία.
Η αλλαγή δεν γίνεται μέσα σε μία ημέρα, αλλά κάθε μικρό βήμα συμβάλλει στη δημιουργία μιας πιο σταθερής και ρεαλιστικής αυτοεκτίμησης.
